Turizmde sezon kasıma kadar uzayacak

TÜRSAB Lideri Firuz Bağlıkaya, ziyaretçi sayısının geçen yılın yüzde 60-70 üzerinde olmasını ve bu yıl için 20 milyon ziyaretçi sayısına ulaşılmasını beklediklerini söyledi. Bağlıkaya, hareketlenmenin vakit alacağını ve dönemin, ertelenen taleplerin de tesiriyle ekim, hatta kasım aylarının sonuna dek uzayacağını lisana getirdi. Bağlıkaya, “Artık berbat senaryo düşünmek bile istemiyoruz. Umutlarımız süratli bir formda toparlanma sürecine girilmesi yönünde” dedi. Bağlıkaya, pandeminin seyrine bağlı olarak memleketler arası turizm hareketlerinde aksama yaşanması durumunda 2021 yılı ile ilgili beklentilerin yine gözden geçirilmesi gerekeceğini belirtti.

Son yıllarda iç pazarın dal açısından kıymetinin de önemli biçimde artmaya başladığını, geçtiğimiz yıl pandemi nedeniyle yurt dışından talep azalınca iç pazarın değerinin daha da güzel anlaşıldığını belirten Bağlıkaya, 17 Mayıs’a kadar devam edecek tam kapanma kararının akabinde iç pazarda kademeli bir hareketlenme başlayacağını öngördüklerini tabir etti.

Bağlıkaya fiyatlarla ilgili olarak da, yaz devrinde nasıl bir değişim göstereceğine dair genel bir kıymetlendirme yapmanın mümkün olmadığını, otellerin fiyatlarının dönemsel biçimde tesis ve destinasyon bazlı olarak arz talep istikrarı içerisinde şekillendiğini söyledi.

Önemli finansal takviyeye muhtaçlık var

Kısa Çalışma Ödeneği uygulamasının haziran sonuna dek uzatılması ve Mayıs sonu sona eren KDV indirimlerinin Haziran sonuna kadar devam etmesi istikametindeki son kararların bir nebze kesimi rahatlattığını belirten Bağlıkaya, bununla birlikte turizmde beklenen hareketliliğin yaz aylarına gerçek ötelenmesi ve nakit akışının şimdi oluşmamasının bölümün yaşadığı finansal zorlukları artırdığını, kredi borçlarının uygun koşullarda ve faiz oranlarıyla tekrar yapılandırılması ve alınan tedbirlere ek olarak bankacılık kayıtlarına ait sicil affı getirilmesinin kıymet arz ettiğini söyledi. Bağlıkaya, “Devlet bankaları tarafından sağlanan kredi imkanları ve kaidelerinin özel bankalar tarafından da uygulanması bölümümüzün finansal zorlukların üstesinden gelmesine katkı sağlayacaktır. Bu periyotta bölüm olarak önemli finansal takviyeye muhtaçlığımız devam etmektedir. Şu an dalımızın yaşadığı bir meşakkat da ödeme vakti gelip ödenemeyip ve ötelenen kredilerde bankaların yeni kurallar öne sürmesidir. Bu durum ödemede zorluk çeken insanların ödemesini daha da imkansız hale getirmektedir” dedi.

En kritik muhtaçlık finansman yapısının güçlendirilmesi

TTYD Lideri Oya Narin de, Dünya Turizm Örgütü’nün ortaya koyduğu iki farklı senaryoya dikkat çekerek, “Küresel ölçekte turizm kesimi için biri temmuzda biri de eylülde iki toparlanma senaryosu üzerinde çalışıyor. Temmuz toparlanma senaryosunda, 2021’de, geçen yıla nazaran milletlerarası turizmde yüzde 66’lık bir artış olacak. Bu artış 2019 sayılarının ise yüzde 55 altında kalacak. Karamsar senaryoyu işaret eden eylülde toparlanmada ise, turizm gelirleri geçen yıla nazaran yüzde 22 artacak, 2019 sayılarının ise yüzde 67 altında kalacak. Bizim varsayımlarımız birinci senaryoya daha yakın” dedi.

Yurtiçi turizmin desteklenmesinin ve çeşitlendirilmesinin çok değerli olduğuna da dikkat çeken Narin, COVID-19 ile birlikte tüketici ve talep eğilimlerinde de muhakkak bir dönüşüm gözlemlendiğini, yurtiçi ve daha yakın destinasyonlar, kırsal alanlar, tabiat turizmi ve kıyıların tercih sebebi olduğunu, dönüşüm eksenlerine yönelik siyasetler izlenmesinin turizm sektörümüzün geleceğini garanti altına alacağını da ekledi.

Ulusal gelirin yüzde 5’ini direkt ve yüzde 12’sini dolaylı olarak oluşturan ve toplam istihdamın yüzde 10’a yakını seviyesinde iş gücü kapasitesi sağlayan turizm bölümünün yüksek borç stokunu yönetmek ve sonlu gelir seviyelerine karşın faaliyetlerini sürdürmek durumunda olduğunu hatırlatan Narin, bölümün en kritik muhtaçlığının finansman yapısının güçlendirilmesi olduğunu belirtti.

Tera Yatırım/Enver Erkan:
Geçen yıla misal bir kayıp, ödemeler istikrarı finansmanını çok zorlar

Kapanmanın turizm üzerindeki tesirlerini, “kapanma günlerinde iç turizm” ve kapanmadan sonra “dış turizm” formunda gruplandırabiliriz. Birinci etapta, makroekonomik bir bakış açısıyla döviz gelirlerimiz ve ödemeler istikrarı açısından kıymetli bir yer tutan turizm gelirleri geçen yıl çok etkin geçemeyen dönemden ötürü ekonomimiz açısından 20 milyar dolardan fazla bir gelir kaybına neden oldu. Bu yıl, bilhassa Mart-Nisan devri ile bir arada hadise sayılarının ülkemizde hızlanarak artması bilhassa turizm kaynağımız açısından yüklü yeri olan Almanya, Rusya üzere ülkelerin seyahat ikazları yahut kimi kısıtlar getirmesine neden oldu. Bu bakımdan, hadise sayılarını düşürmek kritik bir değerde, zira bu yıl da turizm gelirlerinden kaynaklı geçen yıla benzeri bir kayıp ödemeler istikrarı finansmanını çok zorlaştıracağı, bu yüzden de rezervler üzerinde daha fazla baskı yaratacağı, birebir vakitte da dövizin talep gördüğü bu periyotta ülkemizin döviz gelirleri ve döviz arzı manasında olumsuzluk yaşayabileceği bir risk kelam konusu olduğundan, bu yazın turizm dönemi açısından daha düzgün geçmesi kıymetli. Kapanma sonrası, turizm döneminin da Haziran ayı ile birlikte başlaması şayet hadise sayıları da düşüş göstermişse turizmde hareketliliği sağlayabilir. Bilhassa, Türkiye’nin küresel çaptaki olay sayısı/nüfus oranında aşağılara düşmesi ve aşılamayı hızlandırması koşul. Bu nedenle, bu periyodun olumlu ve emeline uygun geçirilmesi gerekiyor. Bayram sonrası kademeli açılma olacak üzere. Bu nedenle şirket payları geleceği satın alacak, aşağı istikametli potansiyel birçok olumsuz haberin fiyatlanması nedeniyle sonlu olacaktır.