Müzik karanlığa ışık tutmak gibi

Müzisyen Büşra Kayıkçı’nın yeni yapıtı “Bring The Light” 30 Nisan’da Deutsche Grammophon etiketiyle dijital platformlarda yayımlandı. Avrupa’nın en esaslı plak şirketlerinden olan Deutsche Grammophon’un yapıtını yayınladığı birinci Türk sanatçı olan Kayıkçı’yla hem projenin ayrıntılarını hem de öteki üretimleri üzerine konuştuk. Bring The Light’ın ortaya çıkış öyküsünü anlatan Kayıkçı, “Pandemi hepimiz için başlarda karanlık bir periyottu ama müzik yazmaya çalışmak bana ışık oldu. Müzik yapmak daima karanlığa ışık getirmenin bir yolu gerçekten” diyor.

“Bring The Light” isimli yeni yapıtınız Deutsche Grammophon etiketiyle dijital platformlarda yayımlandı. Klasik müzik sanayisi için epeyce kıymetli olan bu Alman plak şirketinin birinci Türk sanatkarı oldunuz. Bu epey heyecan verici olmalı. Pekala D.G. tarafından teklif nasıl geldi?

Anusch Alimirzaie üzerinden onlar bana ulaştılar. “Böyle bir proje var katılmak ister misin, ortamızda olmak ister misin” dediler, ben de “elbette çok isterim” dedim ve başladık konuşmaya. O sırada Ah! Kosmos ile bir iş yayınlamayı planlıyorduk. İki iş ortasına en az iki hafta koymak gerekiyordu. Yayın tarihini kararlaştırmaya çalışıyorduk. Alimirzaie bana, “sosyal medya profilin için hayli bir emek harcıyorsun aşikâr ki, öteki işlerinin önüne geçmesini istemem” demişti. Doğal bunu görmeleri ve beni anlamaları beni çok onore etti. Benim takvimime öncelik vererek nezaket gösterdiler.

Pekala dahil olduğunuz bu Project XII nasıl bir proje? Bize biraz bunu anlatır mısınız?

Projet XII 2019 yılından bu yana sürdürülen bir proje. Her yıl ocak ayından aralık ayına kadar, her ay bir sanatkarın bir işini dijital platformlarda single olarak yayınlıyorlar. Daha sonra yıl bittiğinde kolektif bir iş olarak 12 yapıtlık bir plak yayınlıyorlar. Bu epey karma bir çalışma oluyor. İçinde neo-klasik, minimalist müzik olduğu üzere elektronik işler de var. Ben de teklifin akabinde onlara alternatif işlerimden gönderdim. Bu projede dünyanın her yerinden müzisyeni görmek mümkün oluyor. Üç yıldan bu yana da bu projeyi sürdürüyorlar. Şunun da altını çizmek gerekiyor ki bu aslında yeni kuşağa yönelik, yeni bestelere, yeni kompozitörlere yönelik yapılan bir çalışma. Deutsche Grammophon artık yalnızca klasik müzik yayınlayan bir plak şirketi değil, çok uzun vakittir, çok değerli sanatkarlara da yer açmış. Bunlardan kimileri Agnes Obel, Moby, Christian Löffler… Yoluna da bu biçimde yoluna devam ediyor.

PANDEMİ YENİ BİR KEŞFE KAPI ARALADI

“Bring The Light” bize neler anlatıyor? Bilhassa karantina periyodunda ortaya çıkan bir eser olarak epeyce umut verici bir ismi var.

Bring The Light için pandemi devrinde çalışmaya başlamıştım. Hatta birinci yazmaya başladığımda tamamlayamadım. İşin doğrusu o periyotta altı – yedi çalışmaya birebir anda başlayıp, hiç birisini tamamlayamamıştım. Güya tamamlama gücü gelmemişti. Daima bu türlü bir eksiklik hissi vardı. Sanırım o periyoda ilişkin dertler buna neden oluyordu. Hepimizin aklında olan o “peki artık ne olacak?” sorusu benim de zihnimde dolaşıyordu. Bu çalışma da tıpkı meçhullüğü taşıyordu ve biraz da melankolikti. İlerleyen vakitlerde şunu keşfettim; aslında müzik yapmak için tabiat yürüyüşleri, başka sanatlara bakmak üzere besleyici ilham noktaları var olsa da asıl üretimin kendisi yalnız ve sessiz kaldığın yerde başlıyor. Bu benim için büyük bir keşif oldu. Çalışmalarımdan yüzde yüz randıman alabilmek için özel ders vermeyi bıraktım. Yalnız, sessiz ve dingin olmam gerekiyormuş. Ve bu hal bana yeni melodiler getirdi. Doğrusu bu keşif beni çok heyecanlandırdı. Galiba sanat üretmek için bir yandan da asosyal olmak gerekiyor. Yeni bir kapı, yesyeni bir dünya! O güçle de Bring The Light’ı bitirmeye koyuldum. Melankoli ve belirsizlik üzerimden yavaş yavaş kalktı. Zati müziğin sonunu da tünelin ucunda beliren ışık üzere bir armoniyle bitiriyorum. Pandemi hepimiz için başlarda karanlık bir periyottu ama müzik yazmaya çalışmak bana ışık oldu. Müzik yapmak daima karanlığa ışık getirmenin bir yolu hakikaten. Müzik yazmak ruh durumumu uygunlaştıran, sabah uyanma gücü veren ögelerden biri. Bütün bu kıssa bu müziğin isminde toplandı diyebilirim.

TEKRARDA İTİMAT HİSSİ VAR

Turgut Uyar’ın “büyük bir şiirin ortasını yazdığı” söylenir. Sizin yapıtlarınızı dinlerken de neo-klasik usulün bir getirisi olarak kimi tekrarlar duyuyoruz. Bir kıssanın devamını dinliyoruz intibası uyandırıyor. Sizin zihninizde de bu türlü bir manası var mı?

Benim tekrarla olan epey önemsediğim bir münasebetim var. Bunu uzun vakit evvel bir sanat galerisinde rastladığım bir heykeli incelerken keşfetmiştim. Sarmal formda, tıpkı şeyi tekrar eden hareketli bir heykeldi. Bunu izlemek bana bir inanç ve dinginlik hissi getirdi. Zira neyle karşılaşacağınızı biliyorsunuz. Beklenmedik bir sürpriz yok. Bir sonraki adımı biliyorsunuz. Bu da aslında hayatta muhtaçlık duyduğumuz itimat hissinin temelinde yatıyor. Şöyle düşünün; içinde kontrast yükselmeler barındırmaktansa daha çok çok sevdiği bir şeyi daima anlatan birisi üzere… Aslında süratli yer değiştirmelerdense tekrar da önemsediğimiz bir sorundur. Öğrenirken tekrar etmek ya da ibretli bir olayı tekrar dinlemek bizi motive eder… Zira unuturuz, insan unutan bir varlık. Tekrarın tabiatını ve insanın üzerinde bıraktığı etkiyi seviyorum. Ben de dahil olmak üzere tüketmeye dayalı bir hayat yaşadığımız için galiba bu fikir beni epeyce etkiliyor. Zira müzik de zati daima yenisi gelmesi beklenen bir şey. Dışarıda sizden daima yeni bir müzik bekleyen bir dünya var. Buna karşılık yayınladığınız işlerin içerisinde, söylemek istediğiniz şeyleri tekrar tekrar söylemek esnekliği bana kendimi epey güzel hissettiriyor. Yani en azından tekrar edilebilir olması ve tekrar hakkı vermek benim önemsediğim bir ayrıntı.

İLGİ VAR İCRACI YOK

Neo-klasik müziğin bilhassa Avrupa’da yükselen bir akım olduğu görülüyor. Bu akımın genç bir temsilcisi olarak Türkiye’de de bu müziğin görünür olmaya başladığını, karşılığını bulduğunu düşünüyor musunuz?

Aslında Avrupa’ da neo-klasik müzik yapan sanatkarlar, plak şirketleriyle yaptığım toplantılarda da gözlemlediğim kadarıyla hayli ağır bir ilgi var. Hatta Avrupa’dan Türkiye’ye konsere gelen sanatkarların biletleri daima çok süratli halde tükeniyor. Dinleyicinin çok büyük ilgisi var ancak kimse icracı olmak için istekli değil. Bence bunun sebebi, mirasa değer vermekten, yeni dünyaları aralayacak enerjiyi ve motivasyonu bulamamızla alakalı. Mirasa natürel değer vereceğiz lakin bu yeni kapıları açmaya pürüz olmamalı. Bunun yanında okullardaki eğitim sistemi de üretmeye teşvik edecek cinsten değil. Daha doğrusu bunun için kâfi değil. Ben bu nedenle mimarlık fakültesinden mezun olduğum için çok memnunum zira yüzde yüz üretmeye teşvik kültüründen geldim, o denli bir altyapıdan geldim bu noktaya. Öteki türlü bir kanattan, okullu bir müzisyen olarak ilerleseydim muhtemelen yürek edemeyecektim. Yakın etrafımdan duyduğum kadarıyla müzik okullarında kimse sizin neler yaptığınızla ilgilenmiyor. Takip ettiğim kadarıyla bu Avrupa’da da bu türlü. Hatta uzun mühlet yaptığı çalışmaları kendine saklayan, sıradanlık eleştirisi alacağından korkan, halbuki çok hoş çalışmaları olan müzisyenlerin öykülerini röportajlarından dinliyorum. Burada da tıpkı sorun dönüyor ama bu bu türlü gitmeyecek. Zira sanat durdurulamaz bir dürtü.

Şu an üzerine çalıştığınız yeni projeler var mı?

Pandemide çok sayıda eser çalıştım. Albüm olacak bir çalışma meydana geldi. Muhtemelen yerlere dayalı bir konsepti olacak. Ay sonunda Unsur 42’yi dijital müzik platformlarında yayınlamayı planlıyorum. Bunun dışında da multidisipliner bir çalışma yürütüyorum. Bir iç mimar ve bir müellifle edebiyat, müzik ve tasarım tabanında şekillenen bir proje üzerine çalışıyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir